Khi tưởng tượng lên ngôi: vị trí của hoạt động sáng tạo trong xã hội

17h - Ngày 25/01/2018 - Hội trường L'Espace - 24 Tràng Tiền, Hà Nội

Trung tâm Văn hóa Pháp – L’Espace phối hợp cùng Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam sẽ tổ chức Đêm Ý tưởng lần thứ hai với chủ đề « Khi tưởng tượng lên ngôi: vị trí của hoạt động sáng tạo trong xã hội », với sự tham gia của Giáo sư Alain Patrick Olivier, bộ môn triết học, Đại học Nantes ; Giáo sư Arnaud Mercier, bộ môn truyền thông chính trị, Trường Đại học Paris 2 ; Tác giả Đặng Hoàng Giang ; Nghệ sĩ thị giác Phạm Diệu Hương, dưới sự dẫn dắt của Ông Étienne Rolland-Piègue, Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam.

Đêm ý tưởng do Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Pháp Laurent Fabius khai mạc lần đầu tiên vào năm 2015 và sẽ được tổ chức lần thứ 3 vào ngày 25 tháng 1 năm 2018 trên toàn thế giới. Chủ đề năm nay do Viện Pháp tại Paris lựa chọn « Khi tưởng tượng lên ngôi » sẽ là dịp cùng lắng nghe và bàn luận với các các diễn giả là những nhà tri thức, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ… đến từ khắp năm châu: từ Dakar đến Los Angeles qua Brussels, Buenos Aires, Marseille, Paris … và dĩ nhiên từ cả Hà Nội.

Tưởng tượng ư ? Đó phải chăng là sự thụt lùi trong phi lý ? trong sự vô tổ chức ? là việc thiếu vắng một quan niệm rõ ràng và cụ thể về cái có thực? Hay đó là sự tràn đến của dòng thác ý tưởng mới, một nguyên tắc sáng tạo và sống còn đối với xã hội mà chúng ta không được từ bỏ ? Đây chính là vấn đề mà tự cổ chí kim vẫn không ngừng trở lại, tự vấn về vị trí của tưởng tượng trong toàn xã hội.

Quả vậy, vào cuối những năm 60, Guy Debord viết một tiểu luận phê bình về « xã hội diễn cảnh » (tác phẩm đã được dịch sang tiếng Việt), tác phẩm miêu tả và làm rõ một tình trạng nào đó của các xã hội hiện đại, bị giày vò bởi những logic của công nghiệp văn hóa và những hình thái tha hóa đi kèm. Sự tôn thờ cái đẹp dường như chưa bao giờ lại ngấm sâu vào cuộc sống của chúng ta như ở thời đại kỹ thuật số, đến tận những nơi sâu kín nhất, và kiểm nghiệm lại một cách thái quá nguyên tắc « xã hội diễn cảnh » mà Debord từng đề cập. Điều này cũng liên quan đến tổng thể các hoạt động, thậm chí cả quan niệm về chủ nghĩa tư bản sau 1945 như miêu tả trong xã hội học : một hình thức mỹ học hóa thế giới, vốn là vấn đề gây tranh cãi.

Dĩ nhiên chuyện đó bao hàm cả suy nghĩ về vị trí của các sản phẩm nghệ thuật và các hoạt động văn hóa trong xã hội chúng ta, nhưng tổng quát hơn là một kiểu quan niệm « thẩm mỹ » về sự tồn tại của các cá nhân và tập thể. Bởi lẽ rốt cuộc đó chính là một mẫu hình con người, mẫu hình con người mà chúng ta mong muốn vun trồng, đào tạo và thấy trưởng thành, đồng thời là cơ sở cho các biểu tượng xã hội và vị trí của tưởng tượng mà chúng ta muốn đưa vào trong khái niệm về việc con người đó là gì và con người đó làm gì.

Một buổi thảo luận dành cho công chúng với sự tham gia của những nhà trí thức Pháp và Việt Nam trong nhiều lĩnh vực (nhà nghiên cứu, giáo sư đại học, tác giả, nghệ sĩ, nhà báo…) sẽ tập trung làm nổi bật vị trí của tưởng tượng trong toàn xã hội.

Thông tin về chương trình:

Thời gian: 17h – Thứ Năm ngày 25/01/2018
Địa điểm: Hội trường Trung tâm Văn hóa Pháp – 24 Tràng Tiền, Hà Nội
Sự kiện sẽ được dịch song song Pháp – Việt
Vào cửa tự do.

Alain Patrick Olivier là giáo sư triết học tại Đại học Nantes. Các lĩnh vực nghiên cứu của ông liên quan tới triết học Đức, triết học nghệ thuật và triết học giáo dục. Ông đặc biệt quan tâm đến chủ nghĩa lý tưởng Đức và Lý thuyết phê bình của Trường Frankfurt. Mới đây, ông đã xuất bản một ấn phẩm phê bình về triết lý nghệ thuật của Hegel Vorlesungen zur Ästhetik, Vorlesungsmitschrift Adolf Heimann (1828/1829, Hrsg von A. Olivier và A. Gethmann-Siefert, Munich, Fink, 2017).

Tác giả Đặng Hoàng Giang từng sinh sống, học tập tại Đức (bằng kỹ sư tin học) và tại Áo (bằng tiến sĩ về kinh tế phát triển). Sau 20 năm, ông trở về nước, và hiện là phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu phát triển và hỗ trợ cộng đồng (CECODES), một tổ chức phi chính phủ hoạt động trong các lĩnh vực phát triển xã hội dân sự, nâng cao sự minh bạch và chất lượng quản trị nhà nước.

Ông vừa là nhà báo chính luận, đồng thời là một nhà nghiên cứu. Cuốn Thiện, Ác và Smartphone của ông, xuất bản năm 2017, đề cập tới các chủ đề thời sự như văn hoá làm nhục trên mạng, công lý và nhân phẩm, đã cùng cuốn Bức xúc không làm ta vô can, một tuyển tập các bình luận xã hội, tạo ra thảo luận và tiếng vang rộng rãi.

Giáo sư Arnaud Mercier là giáo sư đại học chuyên ngành khoa học thông tin và truyền thông tại Học viện Báo chí Pháp, Đại học Paris 2 – Assas. Ông cũng là nhà nghiên cứu của Trung tâm Phân tích và Nghiên cứu liên ngành về Truyền thông (CARISM), phụ trách nhiệm vụ khoa học tại Hội đồng cấp cao về đánh giá nghiên cứu và giáo dục đại học (HCERES) nhiệm kỳ 71. Ông đồng thời là Chủ tịch của trang thông tin The Conversation France.

Ông  đã viết rất nhiều sách và cũng đã hướng dẫn nhiều luận án, trong đó phải kể đến tác phẩm : Bình luận và chia sẻ thông tin trên các mạng xã hội, Paris, Presses de la MSH Paris (2017), Báo truyền hình. Chính sách thông tin và thông tin chính trị. Paris, Presses de Sciences Po, (1996), QCM về khoa học chính trị, Paris, NXB Gualino, (1999).

Nghệ sĩ thị giác Phạm Diệu Hương tốt nghiệp chuyên ngành Mỹ học, triết học nghệ thuật và bảo vệ Thạc sĩ Nghệ thuật tạo hình tại Đại học Paris I – Panthéon Sorbonne. Với mong muốn xây dựng một môi trường đối thoại đa dạng giữa công chúng, nghệ sĩ và nghệ thuật, cô sáng lập và tổ chức Mô hình thực hành Nghệ thuật dành cho sinh viên trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam E.A.T, sáng lập và điều hành Mô hình giáo dục, nghiên cứu và thực hành nghệ thuật độc lập CUCA Vietnam dành cho công chúng và nghệ sĩ trẻ. Cô được biết đến trong vai trò  dịch giả cuốn sách 50 Câu hỏi mỹ học đương đại của Marc Jimenez.

Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa Étienne Rolland-Piègue, ông là cựu sinh viên trường Đại học Sư phạm, chuyên ngành Khoa học xã hội, và tốt nghiệp Đại học Paris-I, sau đó ông tiếp tục làm nghiên cứu sinh tại Insead (Tiến sĩ Quản lý Chương trình). Các chức vụ gần đây nhất của ông: Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Phát triển, Bộ Ngoại giao Pháp; Tham tán Thứ nhất Đại sứ quán Pháp tại Hàn Quốc, Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa kiêm Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, từ tháng 9 năm 2017.
Ông đã được trao Huân chương Quốc công, Huân chương danh dự (bạc) của Bộ Ngoại giao.