LỜI HỨA LÚC BÌNH MINH

Romain Gary viết ‘Lời hứa lúc bình minh’ với tình yêu mãnh liệt dành cho người mẹ và cho cuộc sống. Đáng tiếc, ông kết thúc cuộc đời mình ở tuổi 66 bằng một phát súng.

Cuộc đời của những nhà văn nổi tiếng dường như luôn có hấp lực mạnh mẽ với độc giả. Bởi nhà văn không chỉ trải qua cuộc sống của riêng mình như người khác, trong họ luôn chứa đựng rất nhiều mảnh đời và thân phận. Có lẽ, ngày – tháng – năm là những khái niệm quá ít ỏi để đong đếm hết những gì họ gửi gắm qua sáng tác.

Lời hứa lúc bình minh – Romain Gary. Hình : Nhã Nam Momo.

Trong Lời hứa lúc bình minh, tiểu thuyết viết kiểu tự sự, tác giả Romain Gary đã đưa độc giả theo ông vào chuyến hành trình từ ngày thơ ấu đến khi trưởng thành, mà nhân vật chính của truyện chính là ông.

Cuốn sách chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa. Ở tầng dễ nhận thấy nhất, người đọc có thể cảm nhận được tình yêu vô bờ bến giữa hai mẹ con nhà văn. Một người mẹ đơn thân, nuôi con đằng đẵng bao nhiêu năm trời, từ khi con chỉ là một mầm thai trong bụng đến khi là chàng trai thật sự trưởng thành. Người mẹ ấy sống, lao động, chịu đựng những nỗi nhục nhã, ê chề, thiếu thốn và bệnh tật để truyền cho con trai một chân lý sống bất di bất dịch: sống là không được để bản thân mình thất bại và yếu hèn.

Đối chọi lại bản tính mạnh mẽ và niềm tin, tình yêu mù quáng của người mẹ, nhân vật tôi trong tác phẩm sớm nhận ra được giới hạn của khả năng bản thân. Thật khó nhọc để nhân vật tôi vươn lên tầm mức một con người như mẹ đã nhào nặn, ấp ủ cho ông. Nhưng mặt khác, cũng chính sức mạnh từ niềm tin của mẹ, mà ông phát hiện ra được những khả năng vô tận, những cảm xúc không biên giới ẩn sâu trong một con người.

Ở những tầng ý nghĩa khác, tác phẩm gợi mở nhiều suy tưởng về sự tồn tại của tình yêu thương trong cuộc sống, về trách nhiệm của một công dân với quê hương đất nước đã nuôi mình khôn lớn, về sự phi lý của chiến tranh và tội ác do chiến tranh gây ra…

Lời hứa lúc bình minh là một trong những áng văn chương thể hiện được sự hòa hợp tuyệt vời giữa chất hài hước và bi kịch. Giống như một chút muối sẽ làm cho vị ngọt thêm đậm đà, từng chút hài hước, giễu cợt nhà văn đưa vào trang viết càng làm tăng thêm dư âm đắng chát của cuộc đời nhọc nhằn mà hai mẹ con ông phải cùng nhau trải qua. Tăng thêm sự phẫn nộ và bất lực của con người khi thấy cái đẹp và tình yêu bị hủy hoại bởi cái ác và lòng vô tâm.

Dù đây là tác phẩm buồn, độc giả vẫn có thể tìm thấy những khoảnh khắc trong trẻo và sống động. Ở đấy, hình ảnh tươi đẹp của thiên nhiên hiền lành xoa dịu nỗi đau của con người. Ở đấy, tình mẫu tử ngọt ngào là thiên đường vỗ về nỗi bất hạnh của thân phận con người.

Năm 1980, tại Paris, Romain Gary bắn một phát súng vào đầu để tự kết thúc cuộc đời mình. Dường như trong cuốn Lời hứa lúc bình minh đã có những dấu hiệu báo trước cho sự ra đi này. Mở đầu tác phẩm ông viết: “Hết rồi…” khi miêu tả bãi biển Big Sur không một bóng người, chỉ có ông đang nằm trên cát, trong cõi cô đơn để hồi tưởng về đời mình. Và kết thúc tác phẩm, bối cảnh cũng là trên bãi biển với mênh mông, cô độc, Gary viết : “Những chú hải cẩu đã lặng im trên những mỏm đá, và tôi ở đó, mắt nhắm lại, miệng mỉm cười, tôi tưởng tượng một chú hải cẩu nhẹ nhàng đi về phía mình còn mình thì bỗng cảm thấy một chiếc mõm thân thương cà vào má hay vai… Tôi đã từng sống”.

Romain Gary tự kết thúc chuyến đi đời mình trước cả thời hạn mà ông được tạo hóa ban cho. Nhưng trên chuyến đi, dù ngắn, ông đã sống được một cuộc đời thật đẹp.

Theo Vnexpress