Đừng để cận thị biến bạn thành người khuyết tật

Với mục tiêu nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc kiểm tra mắt định kỳ đối với bệnh nhân có độ cận cao trong việc giúp phòng – tránh mù lòa do biến chứng của cận thị nặng, đặc biệt ở trẻ em – lứa tuổi đến trường và thanh thiếu niên, buổi hội thảo mang tên “Phòng chống tật khúc xạ học đường và biến chứng cận thị nặng” đã diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Pháp – L’Espace vào ngày 28/05 vừa qua với hai diễn giả là GS. Franck Bacin và TS – BS. Vũ Anh Tuấn.

Gánh nặng cận thị ở châu Á

Hiện nay trên thế giới có 1,4 tỉ người mắc bệnh cận thị. Trong vòng 10 năm nữa, con số đó sẽ là 2,1 tỉ. Còn theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Ophthalmology (Mỹ), vào năm 2050, con số này lên tới 5 tỉ, tương đương với khoảng một nửa số dân toàn thế giới.

Điều đáng nói là cán cân lệch hẳn về châu Á với tỉ lệ cận thị vào thời điểm 2010 là 50%. Hoặc giả một ví dụ ở Hàn Quốc, 90% học sinh cấp III phải đeo kính cận. Còn ở Việt Nam, tỉ lệ tật khúc xạ chiếm khoảng từ 15-40% dân số, tương ứng với khoảng từ 14-36 triệu người.

Cận thị là một trong những tật khúc xạ thường gặp ở mắt và ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại. Theo Tổ chức y tế thế giới,  cận thị bệnh lý là nguyên nhân phổ biến thứ hai gây nên tình trạng mù lòa sau biến chứng của bệnh tiểu đường.

Cận thị làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống

Người có độ cận thị cao (trên 6 Diop) không chỉ gặp phải những bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày vì tầm nhìn suy giảm, mà nguy hiểm hơn những biến chứng về đáy mắt luôn rình rập khiến họ có nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn. Điều này là do khi bị cận thị nặng, nhãn cầu mắt to ra sẽ kéo giãn các thành phần quang học đi kèm gây thiếu hụt cung cấp máu, khiến tình trạng đục thủy tinh thể, glôcôm đến sớm; còn võng mạc bị kéo mỏng đi sẽ gây ra hàng loạt các biến đổi và bệnh lý nguy hiểm như thoái hóa võng mạc, bong rách võng mạc… Đây đều là những bệnh lý mắt có thể gây mù hàng đầu hiện nay, làm suy giảm nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Dù là tật khúc xạ phổ biến nhưng nếu không được chăm sóc và bảo vệ kịp thời, cận thị sẽ khiến “bộ đôi” quan trọng nhất của mắt là thủy tinh thể và võng mạc gặp nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng. Chính vì thế, tăng cường bảo vệ 2 yếu tố này chính là giải pháp bền vững giúp bảo vệ thị lực, chủ động ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm gây mù lòa.

Quan trọng, đây là căn bệnh đang tấn công mạnh mẽ vào giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh cận thị ở trẻ em

  • Ngồi gần tivi, màn ảnh phim hoặc ngồi bàn đầu của lớp học
  • Không nhìn thấy các đối tượng ở xa
  • Chớp mắt quá mức
  • Hay nhíu mắt, nheo mắt
  • Thường xuyên kêu nhức mỏi mắt, nhức đầu, hay chảy nước mắt
  • Nhìn vào chỗ sáng là khó chịu, quay mặt đi

Vai trò của bố mẹ là quan trọng nhất trong việc phát hiện căn bệnh cận thị của con em mình. Nếu thấy trẻ có những biểu hiện như trên thì cần đưa trẻ đi khám mắt.

Bên lề hội thảo, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn nhanh với các chuyên gia về mắt – GS. Franck Bacin – Nguyên trưởng khoa Mắt, Bệnh viện Đại học Y Clermont-Ferrand (Pháp); TS – BS. Vũ Anh Tuấn – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn của Bệnh viện mắt Hà Nội 2.

Bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên cho các trẻ em bị cận thị ?

Không phải chúng tôi đưa ra lời khuyên với các em mà là lời khuyên dành cho các bậc phụ huynh. Bố mẹ cần kiểm tra con mình có tuân thủ việc đeo kính hay không, tuân thủ việc không được đọc gần, đọc trong điều kiện ánh sáng đầy đủ. Cần có các hoạt động thể thao, ngoài trời… vì nó giúp mắt được nhìn xa.

Biến chứng của cận thị nếu phát hiện sớm thì hoàn toàn có thể điều trị, do đó cần khám mắt hàng năm, trong trường hợp nặng thì 6 tháng.

GS. Franck Bacin

Có quan điểm rằng, mắt trẻ em còn có sự điều tiết. Vậy thì trẻ bị cận có nhất thiết phải đeo kính cận luôn hay không ?

Năm 2015, tại một hội nghị của Tổ chức y tế thế giới người ta đã đưa ra một khuyến nghị là khi bị cận thì cần đeo kính đúng số. Nếu không đeo hoặc đeo kính số bé hơn thì độ cận sẽ tăng nhanh. Khi đã bị cận rồi thì không thể làm thế nào để hết cận được. Việc chúng ta có thể làm chỉ là hạn chế tiến triển của bệnh. Khi các em lớn lên, mắt phát triển lên thì độ cận cũng tăng lên. Thông thường, trẻ em hết tuổi lớn thì độ cận cũng ổn định. Vai trò của bác sĩ là kết hợp với phụ huynh để giúp các con không bị tăng độ cận quá nhanh. Bởi vì cận thị càng nặng thì độ rủi ro càng lớn.

Độ cận dưới 3 diop chỉ cần đeo kính khi nhìn xa, ở cự ly gần 40-60 cm thì không cần đeo kính.

Vai trò của bố mẹ với căn bệnh cận thị trẻ em quả thật rất quan trọng. Bố mẹ có thể mắc sai lầm nào trong vấn đề này ?

Trước khi đo khúc xạ, bác sĩ  phải tra thuốc làm liệt cơ thể mi để tránh hiện tượng co thắt điều tiết, gây nên tình trạng cận thị giả, do đó cấp kính cho trẻ không đúng số. Đây là một khuyến cáo y khoa. Ở Việt Nam hiện nay nhiều bố mẹ đã và đang mắc phải một sai lầm rất lớn là đưa con tới hiệu kính và đo khúc xạ tự động. Việc khám mắt sai quy trình có thể đưa ra một kết quả cận thị giả. Một thời gian sau đi khám tại bệnh viện, độ cận thị đã tăng cao.

Trẻ em bị cận thị nặng có nên mổ cận không ?

Không có chỉ định mổ cận thị cho trẻ em vì chúng vẫn đang trong quá trình phát triển.

Vậy thời điểm thích hợp là khi nào, thưa ông ?

Đó là khi con người ta đã trưởng thành, dao động từ 18-21 tuổi. Nói vui là soi từ hệ quy chiếu ra, khi con người ta không cần thay đổi số giày nữa. Và cần thêm một yếu tố là độ cận ổn định trong 12 tháng liên tục. Ngoài ra còn những yếu tố như mắt không bị viêm nhiễm, khô mắt…

Catégories : hội thảo