Tác phẩm đoạt giải Goncourt 2015 : La Bàn của Mathias Énard

Được thành lập ngày 21 tháng Mười hai năm 1903, giải Goncourt là giải thưởng văn học nổi tiếng nhất bởi nó góp phần giúp sách trở nên bán chạy nhất – trung bình từ 300000 đến 500000 bản cho lần in đầu – nên nó cũng là giải thưởng được các tác giả và các nhà xuất bản trông mong nhất, dù tiền thưởng dành cho người đạt giải này vô cùng bèo bọt: 10 euro!

La bàn

Đêm buông xuống thành Vienne và xuống căn hộ nơi Franz Ritter, nhạc gia mê đắm phương Đông, đang cố ngủ trong vô vọng, đi từ suy nghĩ này đến ký ức khác, từ nỗi sầu muộn này đến cơn sốt kia, chiêm nghiệm lại đời mình, những hứng khởi mình đã trải qua, những cuộc gặp gỡ và vô số chuyến đi xa khỏi nước Áo – đến Istanbul, Alep, Damas, Palmyre, Téhéran… -, nhưng cũng tự vấn về tình yêu bất khả dành cho nàng Sarah lý tưởng và khó hiểu, chuyên gia nghiên cứu về sức quyến rũ khôn cưỡng của miền Đông mênh mông ấy đối với các nhà thám hiểm, các nhà khoa học, các nghệ sĩ cùng các du khách phương Tây.

Và thế là mở ra một thế giới các nhà khám phá nghệ thuật cùng câu chuyện của họ, các nhà phương Đông học hiện đại bị thôi thúc bởi khát khao được pha trộn và khám phá thuần túy nhưng sớm bị thực tế đương đại giáng cho một cú. Và tiếng vang bi thảm của sự nồng nhiệt tan vỡ này sẽ còn ngân mãi trong tâm hồn tổn thương của các nhân vật cũng như xuyên suốt cuốn sách.

Quyến rũ, đầy chất nhạc và thích hợp đọc về đêm, đồng thời ngồn ngộn những kiến thức thú vị cùng giọng văn hài hước khi ngọt ngào lúc chua xót, La bàn tựa như một chuyến du hành và lời tỏ tình ngưỡng mộ, cuộc kiếm tìm con người khác trong chính mình và bàn tay chìa ra giúp đỡ – như cây cầu kết nối giữa phương Tây và phương Đông, giữa quá khứ và tương lai, được xây dựa trên những đánh giá đầy yêu thương dành cho hàng thế kỷ say mê, ảnh hưởng và những dấu vết bền bỉ, hòng làm dịu đi cảnh nước sôi lửa bỏng hiện tại.

Mathias Énard sinh năm 1972 tại Niort, là nhà văn và dịch giả người Pháp. Năm 2002, tác phẩm Zone của anh do Actes Sud xuất bản được trao các giải Décembre, Candide và Prix du Livre Inter. Năm 2010, câu chuyện nhỏ Hãy nói với họ về các cuộc chiến, các nhà vua và những con voi của anh được trao giải Goncourt do học sinh trung học bầu chọn.