Trường Viễn đông Bác cổ Pháp xuất bản bản thảo «Truyện thơ Lục Vân Tiên »

Bản thảo tranh màu minh họa truyện thơ Lục Vân Tiên đã bị lãng quên tại Thư viện thuộc Viện Pháp trong hơn 100 năm. Tác phẩm đã được các nhà nghiên cứu của Trường Viễn đông Bác cổ Pháp phát hiện vào năm 2011, sau đó được dịch sang tiếng Anh và tiếng Pháp. Nhờ vậy, bạn đọc trên thế giới từ nay có thể tiếp cận được cuốn truyện thơ tuyệt vời này.

Trong tác phẩm này, Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) thể hiện quan điểm thẩm mỹ, đạo đức Nho giáo và những nét đẹp của văn hóa dân gian vùng Nam bộ.

luc-van-tien-04

Việc đề cao các giá trị uyên bác cổ điển và văn học dân gian truyền miệng trong bối cảnh thế kỷ XIX qua truyện thơ Lục Vân Tiên đã sớm đưa Nguyễn Đình Chiểu vào điện đài vinh quang của văn học quốc gia và sánh vai với hàng ngũ các đại văn hào dân tộc. Tác phẩm thể hiện sự kết hợp tài tình giữa văn hóa bác học và truyền thống dân gian đặc thù vùng Nam bộ. Truyện thơ được dịch sang tiếng Pháp ngay từ năm 1864. Bản dịch của Abel des Michel năm 1883 đã khơi nguồn cảm hứng cho một sĩ quan hải quân Pháp, Eugène Gibert (công tác tại Huế từ 1895 đến 1897), ý tưởng thực hiện một bản tranh minh họa tác phẩm và việc này được giao cho Lê Đức Trạch, một Nho sĩ cung đình Huế, thực hiện. Khi về lại Pháp, Eugène Gibert đã trao tặng tác phẩm này cho thư viện thuộc Viện Pháp vào năm 1899 và bản thảo này được khám phá ra vào năm 2011. Đây là bản vẽ tranh màu (139 tờ tranh đa màu sắc) minh họa toàn bộ truyện thơ Lục Vân Tiên và là bản thảo độc nhất vô nhị tính đến thời điểm này.

luc-van-tien-03

Giá trị thẩm mỹ, văn học nghệ thuật và lịch sử của tài liệu độc nhất vô nhị này là căn nguyên dẫn đến sự ra đời của ấn phẩm sao chụp có bổ sung thêm phần giới thiệu, bình luận và chú giải. Quyển I, được gạn lọc một cách hữu ý và các bản vẽ được trình bày tương ứng với nội dung trích đoạn thơ bằng ba thứ tiếng (Pháp, Việt, Anh). Quyển II bao gồm toàn bộ phần giới thiệu, bình luận và chú giải (lời tựa, lời giới thiệu, lịch sử bản thảo, chú thích, chú giải lời thơ, bản phiên âm đầu tiên từ bản thơ minh họa tranh màu sang bản Việt ngữ la tinh hóa).

lucvan-tien-04

Truyện thơ Lục Vân Tiên là một tác phẩm tiêu biểu của nền văn học Việt Nam. Bản thảo được hình thành từ sự giao lưu tiếp xúc Pháp-Việt này là một tác phẩm nghệ thuật thực thụ. Sau khi phát hiện ra báu vật văn hóa dân gian Việt Nam này, việc phổ biến tác phẩm là một nhu cầu tất yếu đối với các chuyên gia nghiên cứu và những người yêu thích lịch sử, ngôn ngữ, văn học và hội họa. Mong ước này đã phần nào được thực hiện nhờ việc xuất bản Truyện thơ Lục Vân Tiên lần này.