Vở kịch “Sài Gòn” – Thổn thức tiếng lòng của những cuộc đời tha hương

Sau tiếng vang lớn tại Liên hoan sân khấu quốc tế Avignon lần thứ 71, vở kịch “SÀI GÒN” của nữ nghệ sỹ người Pháp gốc Việt Caroline Guiela Nguyen liên tục công diễn và được khán giả chào đón nồng nhiệt tại các nhà hát danh giá nhất trên thế giới. Nhân chuyến lưu diễn quốc tế, Viện Pháp tại Việt Nam mời đoàn kịch “Les Hommes Approximatifs” của cô biểu diễn hai suất vào ngày 21 và 22/9 tới đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một trong những sự kiện quan trọng kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Pháp.

Sài Gòn – Paris, 1956 – 1996

Một quán ăn Việt Nam, bếp ở bên trái, phòng ăn bình dân ở giữa, cây đàn điện bên phải, trong một không gian lấp lánh, nhiều màu sắc, các thực khách đến, ăn uống, hát hò, yêu đương, khóc lóc… Một bối cảnh mang đậm chất điện ảnh ! Và trong bối cảnh duy nhất ấy, các nhân vật kể cho chúng ta về cuộc đời của họ với những câu chuyện vượt thời gian và không gian, vừa ở Paris vừa ở Sài Gòn, vừa ở quá khứ vừa ở hiện tại.

Đó là những người Pháp, người Việt Nam bị đẩy đưa theo dòng lịch sử trải dài suốt 40 năm, từ 1956, khi những người Pháp cuối cùng buộc phải rời Việt Nam sau thất bại trong chiến tranh  Đông Dương, đến 1996, khi kết thúc cấm vận, và những người Việt kiều được phép trở về nước.

Trả lời câu hỏi của kênh truyền hình Pháp TV5, vì sao lại chọn bối cảnh là một quán ăn, Caroline Guiela Nguyen chia sẻ : “Đây thậm chí còn là nơi khởi đầu của dự án này. Thực ra, lúc đầu mọi thứ như một trò đùa. Tôi và nhóm kịch Les Hommes Approximatifs của mình  thường xuyên tổ chức các buổi họp ở một nhà hàng Việt Nam. Và tôi tự nhủ, thật điên rồ nếu tưởng tượng ra những câu chuyện diễn ra ở đây. Bối cảnh này cũng rất thoải mái, mọi người tự nhiên ăn, uống, rồi lại có căn bếp cũng là nơi diễn ra nhiều chuyện. Mặt khác, chúng tôi chọn nơi này vì nó gợi cho tôi nhiều chỉ dẫn có yếu tố tưởng tượng, ví dụ như ai sẽ là người kể chuyện.”

Trong hai năm, Caroline và các cộng sự của cô đã đến Thành Phố Hồ Chí Minh và quận 13 của Paris để tìm những lời chứng, những câu chuyện để viết nên “Sài Gòn”. “Các cộng sự trong đoàn của tôi, từ chuyên viên ánh sáng, âm thanh, phối cảnh và cả nhân viên phục trang đã dành nhiều thời gian để cảm nhận TP. Hồ Chí Minh và cả ở quận 13, Paris. Chúng tôi đã đắm chìm trong không khí đó, sắc màu đó, những tiệm karaoke, những bông hoa… Chúng tôi đã nhìn ngắm mọi thứ dưới góc độ thẩm mỹ và trong những câu chuyện kể, và rồi sáng tạo nên trong trí tưởng tượng của mình.”

Và họ đã cùng nhau tạo ra một không gian hoàn hảo, chỉn chu đến từng chi tiết câu chuyện, phân cảnh, thị giác, âm thanh…, một bầu không khí vừa chậm rãi vừa trầm lặng, vừa dịu dàng vừa dữ dội.

“Sài Gòn” – tiếng lòng của những cuộc đời tha hương

Vở kịch du hành giữa năm 1956 và 1996, về mặt không gian, giữa thành phố lớn của miền Nam Việt Nam và Paris. Cô để cho những nhân vật nói lên tiếng nói cá nhân của họ, tự kể câu chuyện riêng tư, thầm kín của đời họ, và câu chuyện ấy, cuộc đời ấy đặc biệt bởi vì nó diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử đặc biệt của hai đất nước Việt Nam và Pháp… Đó là chuyện của một cậu con trai với mẹ mình, chuyện những người yêu nhau buộc phải chia ly, chuyện một anh lính Pháp phải lòng một cô gái Việt Nam và đưa cô ấy sang Pháp… Các diễn viên người Pháp, Việt Nam và Pháp gốc Việt đã hóa thân vào 11 nhân vật của “SÀI GÒN”.  Họ là Linh và Edouard, là Hào và Mai, là Cécile, Antoine …  – những con người tan vỡ nhưng giữ im lặng chứ không nổi loạn.  Những thế hệ con lai mới không được dạy tiếng Việt, bị từ chối nói về quá khứ, về cội rễ vì cha mẹ họ hy vọng nhờ vậy họ sẽ hội nhập tốt hơn. Và dường như là ẩm thực, những món ăn Việt Nam là mối liên hệ duy nhất mà người ta còn cho phép mình chia sẻ với nhau. Và truyền lại…

Khán giả sững sờ, bàng hoàng và e ngại khi gặp lại trên sân khấu sở thích đối với sự tĩnh lược và một sự tinh tế vô hạn. Caroline Guilea Nguyen đánh thức người chết và làm hồi sinh các bóng ma. Trong quán ăn của Marie-Antoinette, nhiều diễn viên Việt Nam – người thì trẻ, kẻ thì luống tuổi hơn, người thì giỏi kẻ thì vụng hơn – sống và hát cho chúng ta nghe, với vô vàn trìu mến, câu chuyện về sự chia ly, cảnh tha hương, sự bỏ rơi, nỗi cô đơn xiết nhói tâm hồn ta đến tận cùng. Bởi vì câu chuyện thật giản dị, không từ ngữ đao to búa lớn, không bạo lực, không bi kịch, không đam mê thái quá. Mà chỉ là một câu chuyện buồn. Buồn một cách tuyệt vọng. Và tuyệt đẹp. Caroline Guiela Nguyen đã bắt được tinh thần ấy.

Tác phẩm độc đáo mang lại nhiều cảm xúc

“Vở kịch không nhằm mục đích lấy nước mắt của khán giả, mà là một câu chuyện khiến ta có thể khóc cùng. Và lúc này, tôi trở lại với lịch sử. Những giọt nước mắt của mẹ tôi cũng thuộc về lịch sử, địa lý, và cả thuộc về lịch sử nước Pháp” – Caroline chia sẻ sau buổi công diễn đầy cảm xúc của “Sài Gòn” tại Liên hoan Sân khấu quốc tế Avignon hồi tháng 7 năm ngoái. Nước mắt, dường như là một phần không thể thiếu của vở kịch mãnh liệt này.

Dòng ký ức tuôn chảy cùng âm thanh da diết của những bài hát xưa cũ, cả tiếng Việt, cả tiếng Pháp, rồi tan thành những giọt nước mắt của các nhân vật. Bà Trần Nghĩa Ánh trong vai Marie-Antoinette chia sẻ : Khi đóng vở kịch này, tôi đã tìm lại được những ngày thơ ấu ở Việt Nam, và cả những ngày khi tôi mới đến Pháp. Những giọt nước mắt của tôi, đâu có dễ gì mà có thể rơi rớt đâu, nhưng mà khi đóng vở kịch này, tôi đã khóc rất nhiều.”

Bà Trần Nghĩa Ánh (phải) trong vai Marie-Antoinette và Tô Thị Thanh Thư (trái) trong vai Lam

Dù là người Pháp, hay người Việt, dù ở tầng lớp nào, tôn giáo nào, khán giả cũng có thể tìm thấy hình bóng mình trong “Sài Gòn”.

“Tôi thấy vở kịch rất hay. Theo dòng lịch sử thì Sài Gòn rất gần gũi với chúng tôi, nhưng cũng lại là một thành phố xa xôi. Các nhân vật đã kể cho chúng ta nghe những câu chuyện cảm động và đầy tính nhân văn mà họ đã trải qua. Họ đã cố gắng vươn tới một cuộc sống tốt đẹp, vượt qua những khó khăn. Và điều đó, ta có thể nhìn thấy ở Sài Gòn, ở Paris”, ông Guy Lallier, một khán giả Pháp chia sẻ sau khi xem kịch tại nhà hát Odéon ở Paris.

Bà Isabelle Nard, khán giả Pháp không giấu niềm xúc động : “Vở kịch khiến cho tâm hồn người xem xáo động, bởi mỗi nhân vật mang trong mình một câu chuyện, một vết thương lòng, một nỗi niềm. Đây thực sự là một vở kịch tuyệt vời và xúc động.”

Những câu chuyện này, sự xúc động này, những giọt nước mắt này, có thể chúng ta sẽ không bao giờ biết được nếu không xem “Sài Gòn”.

Một vở kịch kéo dài tới 3 giờ 30 phút, nhưng không một giây phút nào nhàm chán.

Một vở kịch có thể thu hút khán giả đến lấp đầy khán phòng 1 000 chỗ của nhà hát danh tiếng Odéon ở Paris trong gần một tháng, từ giữa tháng 1 đến giữa tháng 2 năm 2018.

Chắc chắn, đó là vở kịch đáng xem !

Thông tin về vở kịch:

  • Thời gian: Ngày 21/9/2018 – 18h30 và ngày 22/9/2018 – 15h30
  • Địa điểm: Nhà hát Bến Thành, 6 Mạc Đĩnh Chi, Q.1
  • Giá vé: 1 300 000 VNĐ – 900 000 VNĐ – 300 000 VNĐ
    150 000 VNĐ dành cho học sinh, sinh viên
  • Vé bán tại Ticketbox.vn
  • Với sự hỗ trợ của :

    Nhà tài trợ Premium: Air France và Vietnam Airlines

    Nhà tài trợ Main Partners: Đại Nam, BNP Paribas Việt Nam, Tuần Châu, LYNK, Vạn Vượng, Thuận Gia, Ms. Valencia Trần & Thea Aesthetic Clinic, Nam Thái Bình Dương

    Nhà tài trợ Official Contributor: HUM Việt Nam, Total Việt Nam, Đô Thành, Central Group, Nhật Minh Dương, Cao Fine Jewellery, Hoa Binh Construction Group, Jet Dentist, Đại Việt Toàn Cầu, Nhà báo Lương Ngọc Hân, Nhà hàng Nga cùng các vị mạnh thường quân khác.